Sarayın ve Cumhuriyetin Mimarı Vedad Tek

Türk mimarlığının en kapsamlı arşivlerinden biri internette...
Sanal Mimarlık Müzesi Mimar Vedad Tek arşivini herkes için ulaşılabilir kıldı..

www.mimarlikmuzesi.org adresinde yayımlanan sanal Mimarlık Müzesi "Sarayın ve Cumhuriyetin Mimarı Vedad Tek" başlıklı dev boyutlu sergiyi izleyicilerine sunuyor.

Sergi, Mimarlık Müzesi'nin mimarlık mirasımızı oluşturan belgelerin kayıt alınarak arşivlenmesi, gelecek kuşaklara iletilmesi hedefinin önemli adımlarından birini oluşturuyor.

M. Vedad Tek arşivi, Türk mimarlığının dönüm noktalarında yer almış önemli bir mimarın yaşamını ve yapıtlarına ilişkin çok değerli belgeler içeriyor. Tek Ailesi tarafından özenle korunarak günümüze ulaştırılan bu arşiv halen Suha Özkan-Pelin Derviş Koleksiyonu'nda saklanmakta.

M. Vedad Tek arşivi, fotoğraf, çizim, yazılı belge, desen ve defterlerden oluşuyor. Mimarlık Müzesi, araştırmacıların kullanımına sunmak üzere bu arşivin yaklaşık yüzde 80'ini dijital ortamda kayıt altına aldı. Belgelerin, sayılarının çokluğu nedeniyle, izlenme kolaylığı açısından iki sergi halinde sanal ortama aktarılması düşünüldü.

İlk sergide Vedad Tek'in yapıtları ve yaşamını yansıtan belgeler yer alıyor. Türkiye mimarlık dünyası açısından ilginç olacağını tahmin ettiğimiz Defterler ise ikinci sergide ziyaretçilerimize sunulacak.

"Sarayın ve Cumhuriyetin Mimarı Vedad Tek" sergisi Türk mimarlığına damgasını vurmuş bir mimarı; arka planda Osmanlı'nın elitist ailelerinden birinin öyküsüyle birlikte tanıtıyor. Mensup olduğu sosyal sınıfın kendisine çizdiği yola, annesi müzisyen Leyla (Saz) Hanım'ın da desteğiyle başkaldıran genç Vedad'ıın mimar olma tutkusu, İmparatorluğun son yıllarının saray başmimarı, Cumhuriyet'in 2. TBMM Binası'nın mimarı ve Sanayi-i Nefise Mektebi'nin ilk Türk mimarlık hocalarından biri iken birden gözden düşüşü, serbest mimar olarak İstanbul'un modern yaşama geçişinde, modern konutların ortaya çıkışındaki payı serginin ana izleğini oluşturuyor.

Vedad Tek arşivi, yapı planları, fotoğrafları, desenler gibi doğrudan mimarlık tarihini ilgilendiren belgelerin ötesinde Vedad Tek'in 1920'lerde Ankara'daki işlerinden doğan alacakları için Mustafa Kemal Atatürk'e İsmet İnönü'ye, Cumhuriyet Halk Partisi'ne ve TBMM'ye yazdığı mektuplarla da dikkat çekici.

Mimarlık Müzesi'nde bugüne kadar yer alan sergilerin pek çoğunda olduğu gibi vedad Tek sergisi de, mimarlığın içinde geliştiği kültürel, ekonomik, politik ortama ilişkin ipuçlarını sunuyor; izleyiciyi mimarın uyum-çatışma ikilemi üzerinde düşündürüyor.

Sergi hazırlanırken belgelerin üzerlerindeki Osmanlıca notlar ve metinlerin bir bölümü günümüz Türkçesine Doç. Dr. Hüsamettin Aksu tarafından çevrildi. Öteki bilgiler Vedad Tek ile ilgili bugüne kadar yayımlanmış makaleler ve kitaplar temel alınarak oluşturuldu. Bu temel kaynakların dışındaki yorumlardan özellikle kaçınıldı. Bir başka deyişle, kolayca ulaşılamayacak bir arşivi, çok fazla müdahale etmeden geniş bir araştırmacı kesimine sunmak amaçlandı.
Mimarlık Müzesi, bu arşiv üzerinde çalışan araştırmacıların katkılarıyla eksik bilgilerin tamamlanmasını, bugüne kadar bilinenlerle belgelerin sundukları arasında çelişkiler varsa giderileceğini umuyoruz. Bu tür çalışmalarınızın sonucunu Mimarlık Müzesi'ne de ulaştırmanızı diliyoruz.

Mimar Suha Özkan, bu değerli arşivin Mimarlık Müzesi'nde yayımlanarak herkese ulaştırılmasını önerdi. Sergi, Pelin Derviş'in katkılarıyla Derya Nüket Özer tarafından hazırlandı.